جمعى از نويسندگان
275
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
مىنمايد . « 1 » ابنحجر عسقلانى ضمن اشاره به اينكه ابراهيم طباطبا از راويان امامششم ( ع ) است مىافزايد كه وى مردى فاضل بود و در ميان اقارب خويش بر ديگران تقدم داشت . « 2 » ابوالحسن عمرى اضافه مىكند كه او شخصيت خود را بهخوبى آشكار نمود و مردم را براى حكومت مورد رضاى اهلبيت رسول اكرم ( ص ) فرا خواند . « 3 » ابراهيم طباطبا بنابه احتمال برخى مورخان همراه با عدهاى از خويشاوندان از حجاز يا عراق هجرت نمود و به ايران آمد و در شهر اصفهان رحل اقامت افكند . در اينكه چرا وى به « طباطبا » معروف است گروهى از نسبشناسان گفتهاند كه چون پدرش خواست پارچهاى را برايش ببرد واو را بين پيراهن وقبا مُخير نمود ، وى به دليل لكنت زبان واختلال در تكلم گفت : طباطبا « 4 » . اين قول در توجيه لقب مذكور فاقد اعتبار است وسنديت ندارد . همچنين اين قول كه طباطبا خلاصهاى از كلمه طيباً طيباً مىباشد ، از نظر مدارك معتبر تاريخى سنديت ندارد وسخن درست ومستند همان است كه ابوالحسن بيهقى در كتاب لباب الانساب به نقل از تهذيب الانساب نيشابورى آورده است : طباطبا لفظى نَبَطى است كه معناى آن سيد سادات وسرور سروران مىباشد ، زيرا ابراهيم در ايام خلافت مهدى عباسى در حدود شهر انبار ( از توابع عراق كنونى ) زندگى مىكرد . نبطيان آن ناحيه وقتى صلابت عقيده ، جلالت قدر ، عظمت شأن وتقوا ومهابت معنوى او را ملاحظه كردند وخصال ستوده وى را مورد تجليل قرار دادند ابراهيم را با لقب « طباطبا » خطاب كردند . استاد محيط طباطبايى محقق ايرانى ودانشور اهل زواره كه خود از سادات طباطباست اين قول را مورد تأييد قرار مىدهد و براى توجيه لفظى ولغوى آن مىنويسد : « اشتقاق واتخاذ لفظ طباطبا از ريشه نبطى بعيد به نظر نمىرسد . زيرا صورت ظاهر كلمه عربى نمىباشد و براى پذيرش شكلهاى ديگر ، مجوزى قوى نداريم و بنا بر اين بهتر است طباطبا را از اصل نبطى به معناى سيد السادات بدانيم » « 5 » على الاوسى در معرفى اجداد علّامه سيد محمد حسين طباطبايى اين نظر را قبول دارد « 6 » وبنابه نوشته سيد محسن امين ، ابراهيم جد تمامى سادات طباطباست . « 7 » ابراهيم طباطبا سه فرزند ذكور به نامهاى قاسم ، حسن و احمد داشته است كه احفادش در عراق ، يمن ، مصر وايران پراكندهاند . « 8 » دانشمند نسبشناس معاصر سيد مهدى وردى در كتاب خطّى معجم الالقاب فى معرفة الاسر والالقاب مىنويسد : « بنىطبا قوم بزرگى هستند كه در نقاط مختلف دنيا زندگى مىكنند . طايفه اصيل وشريف با مجد مدام ، مشهور در عزت و بزرگى و داراى اصل ونسب روشن و نسل رشد
--> ( 1 ) - جامع الرواة ، ص 19 . ( 2 ) - لسان الميزان ، جاول ، ص 35 . ( 3 ) - المجدى ، ص 72 . ( 4 ) - سرّ السلسلة العلويه ، ص 16 ؛ المجدى ، ص 72 ؛ عمدة الطالب ، ص 72 . ( 5 ) - مقاله طباطبا و معنى آن ، محيط طباطبايى ، روزنامه پيك ايران ، سال 16 ، شماره 1610 . ( 6 ) - روش علّامه طباطبايى در تفسير الميزان ، على الاوسى ، ترجمه سيد حسين مير جليلى ، ص 60 . ( 7 ) - اعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 176 . ( 8 ) - جرعههاى جانبخش ، از نگارنده ، ص 31 .